E.5    
 

ສາເຫດຕົ້ນຕໍ​ຂອງຄວາມພິການ

   
 
ການ​ສຳ​ຫລວດ​ພົນ​ລະ​ເມືອງ ແລະ ທີ່​ຢູ່​ອາ​ໃສ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ໃນ ປີ 2005 ໄດ້​ແບ່ງ ສາ​ເຫດ​ຕົ້ນ​ຕໍ​ຂອງ ຄວາມ​ພິ​ການ​ເຫຼົ່າ​ນັ້ນ​ຊຶ່ງ​ແມ່ນ​ຜົນ​ເນື່ອງ​ມາ​ຈາກ: ການ​ກຳ​ເນີດ (ທີ່​ສະ​ແດງ​ຮູບ​ແບບ ໃຫ້​ເຫັນ​ດ້ວຍ ສີ​ຟ້າ​ເຂັ້ມ), ສົງ​ຄາມ (ສະ​ແດງ​ດ້ວຍ​ສີ​ມ້ວງ), ອຸ​ປະ​ຕິ​ເຫດ (ສະ​ແດງ​ດ້ວຍ​ສີ​ຂຽວ), ຕິດ​ຢາ​ເສບ​ຕິດ (ສະ​ແດງ​ດ້ວຍ​ສີ​ຟ້າ​ອ່ອນ), ຕິດ​ເຊື້ອ​ໂລກ (ສະ​ແດງ​ດ້ວຍ​ສີ​ເຫຼືອງ), ແລະ ສາ​ເຫດ ອື່ນໆ (ສະ​ແດງ​ດ້ວຍ​ສີ​ຂີ້​ເທົ່າ). ສາ​ເຫດ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ແມ່ນ​ໄດ້​ນຳ​ສະ​ເໜີ​ຢູ່​ໃນ​ລະ​ດັບ​ປະ​ເທດ ດ້ວຍ​ຕົວ​ເລກ​ໃນ​ຮູບ​ແບ​ບລຸ່ມ​ນີ້:


ຮູບ​ສະ​ແດງ​ທີ 3: ການ​ມີ​ຢູ່​ທົ່ວ​ໄປ​ຂອງສາ​ເຫດ​ຂອງຄວາມພິການທີ່ແຕກຕ່າງກັນ

ໄດ້​ມີ​ການ​ລາຍ​ງານ​ຢ່າງ​ເປັນ​ປະ​ຈຳ​ກ່ຽວ​ກັບ​ສາ​ເຫດ​ສ່ວນ​ໃຫຍ່​ຂອງ​ການ​ເກີດ​ຄວາມ​ພິ​ການ​ດັ່ງ​ກ່າວ​ຜົນ​ເນື່ອງ​ແມ່ນ​ມາ​ຈາກ​ການ​ກຳ​ເນີດ ແລະ ການ​ຕິດ​ເຊື້ອ​ໂລກ​ເຊັ່ນ 39% ແລະ 28% ຂອງ​ຄວາມ​ພິ​ການ​ທັງ​ໝົດ​ຕາມ​ລຳ​ດັບ. ອັດ​ຕາ​ສ່ວນ​ຮ້ອຍ​ທີ່​ມີ​ຂອ້ນ​ຂ້າງ​ໜ້ອຍ​ຂອງ​ຜູ້​ທີ່​ພິ​ການ​ອາດ​ສາ​ມາດ​ອະ​ທິ​ບາຍ ໄດ້​ໃນ​ກໍ​ລະ​ນີ​ທີ່​ໄດ້​ເກີດ​ສົງ​ຄາມ​ເມື່ອ 30 ປີ ທີ່​ຜ່ານ​ມາ ແລະ ຜູ້​ເຄາະ​ຮ້າຍ​ຫຼາຍ​ຄົນ​ໄດ້​ເສຍ​ຊີ​ວິດ​ແລ້ວ.  ສັງ​ເກດ​ໄດ້​ວ່າ​ມັນ​ມີ​ຄວາມ​ຫຍຸ້ງ​ຍາກ​ໃນ​ການ​ກຳ​ນົດ​ສາ​ເຫດ​ຂອງ​ຄວາມ​ພິ​ການ. ດັ່ງ​ນັ້ນ​ການ​ຈັດ​ປະ​ເພດ​ສາ​ເຫດ​ຂອງ​ຄວາມ​ພິ​ການ​ແມ່ນ​ມີ​ຄວາມ​ຫຍຸ້ງ​ຍາກ. ຍິງ​ໄປ​ກ່ວ​າ​ນັ້ນ ລະ​ດັບ​ປະ​ເພດ ‘ເປັນ​ມາ​ແຕ່​ເກີດ’ ມັນ​ບໍ່​ມີ​ຄວາມ​ຈຳ​ເປັນ​ທີ່​ຈະ​ຕ້ອງ​ກ່ຽວ​ພັນ​ເຖິງ​ຄວາມ​ພິ​ການ​ມາ​ແຕ່ ທາງ​ກຳ​ມະ​ພັນ​ເທົ່າ​ນັ້ນ​ແຕ່​ມັນ​ອາດ​ຈະ​ຊີ້​ບອກ​ເຖິງ​ຄວາມ​ຫຍຸ້ງ​ຍາກ​ໃນ​ຊ້ວງ​ເວ​ລາ​ຖື​ພາ ຫຼື ເກີດ​ລູກ. ຜົນ​ກະ​ທົບ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ເຮັດ​ໃຫ້​ສັງ​ຄົມ ເກີດ​ມີ​ການ​ລັງ​ກຽດ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ​ກ່ຽວ​ພັນ​ເຖິງ​ເດັກ​ນ້ອຍ ທີ່​ມີ​ຄວາມ​ພິ​ການ ຫຼື ຕໍ່​ກັບ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ໃນ ຄົວ​ເຮືອນ​ຊຶ່ງ​ມີ​ບັນ​ຫາ​ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ຕິດ​ຢາ​ເສບ​ຕິດ. ໃນ​ທີ່​ສຸດ, ການ​ຈຳ​ແນກ​ປະ​ເພດ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ໃນ​ປະ​ຈຸ​ບັນ ຈຶ່ງ​ບໍ່​ສາ​ມາດ​ເຮັດ​ໃຫ້​ມັນ​ຈະ​ແຈ້ງ​ໄດ້​ກ່ຽວ​ກັບ​ຜູ້​ເຄາະ​ຮ້າຍ​ຈາກ​ລະ​ເບີດ​ທີ່​ບໍ່​ທັນ​ແຕກ (UXO).
ແຜນ​ທີ່​ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ຮູບ​ແບບ​ຂອງ​ສາ​ເຫດ​ທີ່​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ​ຂອງ​ຄວາມ​ພິ​ການ​ໃນ​ທົ່ວ​ປະ​ເທດ. ໃນ​ຂອບ ເຂດ​ຕົວ​ເມືອງ​ສາ​ເຫດ​ຂອງ​ຄວາມ​ພິ​ການ​ສ່ວນ​ຫຼາຍ​ແມ່ນ​ເກີດ​ມາ​ຈາກ​ອຸ​ປະ​ຕິ​ເຫດ​ແຕ່​ໃນ​ບາງ​ຂົງ​ເຂດ ເຊັ່ນ: ພາກ​ໃຕ້​ສຸດ​ຂອງ​ແຂວງ ສາ​ລະ​ວັນ, ແຂວງ ຊຽງ​ຂວາງ, ແລະ ແຂວງ​ຫົວ​ພັນ​ມີ​ກຸ່ມ​ຂອງ​ສາ​ເຫດ ຂອງ​ຄວາມ​ພິ​ການ​ຊຶ່ງ​ເກີດ​ມາ​ຈາກ​ອຸ​ປະ​ຕິ​ເຫດ​ຂອງ​ສົງ​ຄາມ. ໃນ​ພື້ນ​ທີ່​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ຄວາມ​ໜາ​ແໜ້ນ​ທີ່​ສູງ ຂອງ​ປະ​ຊາ​ຊົນ​ທີ່​ມີ​ຄວາມ​ພິ​ການ​ອາດ​ຈະ​ບໍ່​ແມ່ນ​ພຽງ​ແຕ່​ພິ​ການ ຍ້ອນ​ລະ​ເບີດ​ທີ່​ບໍ່​ທັນ​ແຕກ (UXO) ເທົ່າ​ນັ້ນ​ແຕ່​ມັນ​ອາດ​ຈະ​ເປັນ​ຍອ້ນ​ກ່ຽວ​ພັນ​ກັບ​ກຳ​ມະ​ພັນ ຊຶ່ງ​ກ່ຽວ​ພັນ​ເຖິງ​ການ​ນຳ​ໃຊ້​ອາ​ວຸດ​ເຄ​ມີ​ເຊັ່ນ: ສານ​ເຄ​ມີ​ນຳ​ໃຊ້​ສຳ​ລັບ​ທຳ​ລາຍ​ໃບ​ໄມ້​ຖຶກ ໃຊ້​ໃນ​ຊວງ​ເວ​ລາ​ສົງ​ຄາມ.
ຂໍ້​ມູນ​ທີ່​ມີ​ລາຍ​ລະ​ອຽດ​ກວ່າ​ເກົ່າ​ຈະ​ເປັນ​ປະ​ໂຫຍດ​ຕໍ່​ການ​ຈັດ​ປະ​ເພດ​ສາ​ເຫດ​ຂອງ​ຄວາມ​ພິ​ການ​ຊຶ່ງ​ສາ​ມາດ​ປ້ອງ​ກັນ​ໄດ້ ແລະ ເພື່ອ​ຮັບ​ປະ​ກັນ​ວ່າ​ມີ​ການ​ບໍ​ລິ​ການ​ທີ່​ພຽງ​ພໍ​ສຳ​ລັບ​ປະ​ຊາ​ຊົນ​ທີ່​ໄດ້​ຮັບ​ຜົນ​ກະ​ທົບ​ມາ ຈາກ​ຄວາມ​ພິ​ການ​ທີ່​ມີ​ຫຼາຍ​ປະ​ເພດ​ຊຶ່ງ​ໄດ້​ບັນ​ທຶກ​ໄວ້​ໃນ​ການ​ສຳ​ຫລວດ.
 

ຖ້າຫາກທ່ານຕ້ອງການແຜນທີ່ ທີ່ມີ
ຄວາມລະອຽດສູງ, ກະລຸນາດາວໂຫຼດຈາກ PDF